ANTLAŞMASI 24 TEMMUZ 1923
Anlaşma İsviçre’nin Lozan kentinde imzalanmıştır.İtilaf Devletleri Lozan görüşmelerine İstanbul ve TBMM Hükümetlerini birlikte çağırmışlardır.Yönetimdeki bu ikiliğe son vermek ve milli egemenlik ilkesini pekiştirmek için 1 Kasım 1922’de Saltanat kaldırılmıştır.Böylece Lozan görüşmelerine sadece TBMM Hükümeti katılmıştır.Antlaşmaya katılan devletler.
-İngiltere -Yugoslavya -Karadeniz ve Boğazlar konusunda Rusya ve Bulgaristan
-Fransa -Yunanistan -ABD gözlemci olarak katılmıştır.
-İtalya -Romanya
MADDELERİ
1.SINIRLAR
***Batı Sınırı:Yunanistan ve Türkiye arasında Meriç Nehri sınır olarak kabul edilmiştir.Mudanya Antlaşmasında olduğu gibi
***Doğu Sınırı.Kars Antlaşmasında oldu gibi belirlenmiştir.
***Güney Sınırı:Ankara Antlaşmasında oldu gibi belirlenmiştir.
***Irak Sınırı(Musul):Lozan’da çözüme ulaşmamıştır.çözümü İngiltere-Türkiye arasında yapılacak ikili görüşmelere bırakılmıştır.
2.TAZMİNAT:Yunanistan “Karaağaç”ı savaş tazminatı olarak Türkiye’ye vermiştir.
3.BOĞAZLAR:Boğazların yönetimi başkanlığını Türkiye’nin yapacağı uluslar arası bir komisyona bırakılmıştır.Bu madde boğazlar üzerindeki egemenlik haklarımızı sınırlandırmıştır.
4.KAPİTÜLASYONLAR:Kaldırılmıştır.
5.BORÇLAR:Osmanlıdan kalan borçların sadece Türkiye’ye ait bölümünün ödenmesine karar verilmiştir.
6.AZINLIKLAR:Türk vatandaşı kabul edilmiştir.Böylece Avrupa’nın azınlık haklarını bahane ederek iç işlerimize karışması engellenmiştir.
7.YABANCI OKULLAR SORUNU.İç meselemiz olduğu gerekçesiyle çözümü tamamen Türkiye’ye bırakılmıştır.
8.NÜFUS MÜBADELESİ(YER DEĞİŞİMİ):Lozanda çözümü sonraya bırakılan bir sorun olmuştur.Lozanda İstanbul’daki Rumlar ve Batı Trakya’daki Türkler yerleşik sayılmış,diğerlerinin karşılıklı yer değişimi öngörülmüştür.